6 minutes reading time (1158 words)

Bir Osmanlı Köyü İzlenimleri - Cumalıkızık

Ve bir Pazar sabahı yoldayız.

 

Güzergahımız Bursa-Cumalıkızık.

 

Arabayla İstanbul'dan yaklaşık üç buçuk saat uzaklıkta olan köye İDO'yla ulaşımın rahatlığını yaşıyoruz. Kafanızda önceden tarih belirlerseniz oldukça hesaplı fiyata bilet bulmak mümkün. Yaklaşık bir buçuk saat sonra Mudanya'da günün ilk ışıklarını kucaklıyoruz. Daha sabahın ilk saatlerinden bizleri yormayacak kıvamda bir hava olacağı belli.

   1-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg

 

b2ap3_thumbnail_bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-harita.jpg

 

Eğer aracınız yoksa Mudanya'dan Güzelyalı otobüsleri ile Bursa'ya oradan da minibüs veya belediye otobüsleri ile yaklaşık yarım saat süren bir yolculuk sonrası bu sevimli Osmanlı köyüne ulaşabiliyorsunuz.

 

Yaklaşık 15 km sonra yanı başımızda Uludağ tüm heybetiyle kendini gösteriyor. Uludağ'ın güney eteklerine kurulan UNESCO Dünya tarihi miras listesine aday olan köyün kuruluşu, yazılı kaynaklarda yaklaşık 1300'lü yıllar olarak geçmektedir. 

 

Gel gelelim köyün neden bu isimle anıldığına;

 

"Uludağ'ın etekleri ile vadiler arasında sıkışıp kalan köylere "kısık" kelimesinden gelen kızık adı verilmiştir."

 

Bir söylenceye göre kızık köylerindeki köylüler cuma namazı için burada toplandıklarından bu köyün adının Cumalıkızık olduğu; bir başka söylenceye göre de Osman Bey, köyü Cuma günü kurduğu için bu köye Cumalıkızık adını vermiş olduğudur.

 

Köyün girişindeki tarihçeye göz atacak olursak; "Oğuz boylarından Tokatlı Kızıklar, Karakeçili aşiretinin bulunduğu bölgere göç ederek Ertuğrulgazi'den yerleşmek için yer ister. Karakeçili aşireti, bu isteğe karşı çıkar. Ertuğrulgazi, iki aşiret arasında denge kurmak için Uludağ'ın kuzey eteklerinde yerleşmeleri için yer gösterip kızıkların da gönlünü alarak iki aşireti birleştirmek için Kızık boyunun 7 oğlunu, Karakeçili aşiretinden 7 güzel kızla evlendirir. Kızık boyunun 7 oğlundan, Cumali bey ve ailesi Cumalıkızık'ta, Fethi Bey Fethiyekızık'ta (Fidyekızık), Hamlı Bey Hamamlıkızık'ta, Dal Bey Dallıkızık'ta, Bayındır Bey de Bayındırkızık'ta yurt kurarlar. Derekızık ile Değirmenlikızık'ın kimler tarafından kurulduğu söylencede yer almaz." şeklinde bilgi verilmektedir.

 

İki yanı köy mezarlığı olan yoldan, yaşayan tarihe tanıklık için giriş yapıyoruz. Aracımızı köy okulunun bahçesine bıraktıktan sonra günlerden Pazar olması dolayısıyla hayli kalabalıkla karşılaşıyoruz. Köy meydanı iki koca çınarın yaprakları altında gölgelenmekte. Az ileride de sıra sıra yer alan köylülerin tezgahlarını ve meraklı turistleri görüyoruz. Bir daha geri dönmek üzere kısaca göz atıp yol alıyoruz.

 

2-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg  

Tarihi dokunun başarı ile korunduğunu gözlemliyoruz. Sokaklar arasında kaybolurken moloz taş, ağaç ve kerpiçten yapılmış ünlü Cumalıkızık evlerini keşfediyoruz.

 

Eski ile yeninin iç içe geçtiği yapılar genel olarak iki katlı. Belediye desteği ile tüm yapıların dış cephelerinin boyanacağı bilgisini alıyor ve kimilerinin de boyanmış olduğunu görüyoruz. 

  3-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg

 

4-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg   Evlerin üst katlarındaki kimi kafesli kimi cumbalı pencereler rengarenk çiçeklerle süslenmiş.   5-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg

 

b2ap3_thumbnail_6-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg

 

Dövme demirden yapılan ana giriş kapılarındaki kulpların ve tokmakların kimilerinde evde yokuz anlamına gelen dolanmış ipleri görüyoruz. Yaşayanlar; eski dönemlerde tokmakların ikisininde farklı olduğunu ve tokmaktan çıkan sese göre kadın ya da erkek misafir geldiğinin anlaşılıp ona göre davranıldığını anlatıyor.

 

  7-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg

 

8-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg   Sarı, beyaz, mavi ve mor renklerde rastladığımız evler kaldırımsız, taş döşeli ve çok dar sokaklar ile birbirine bağlanıyor. Bu sokaklarda içbükey profil veren suyun kolaylıkla akmasını sağlayan döşemeler dikkatimizi çekiyor. Adeta doğal bir su yolu oluşturulmuş. Görülen o ki akan kaynak suları ile sokakları her daim temiz bulmak mümkün.

 

Suyun yol ortasından akmasının bir diğer sebebinin de köy evlerinin arkasında kalan evlerin bahçelerinin sulanması amacı taşıyor olduğudur. Her ne kadar taşlı yollar -şehir düzenin yorucu ve zorunlu asfalt alışkanlığından sonra- yürümemizi zorlaştırsa da korunmuş eskinin geçici de olsa bir parçası olmak oldukça keyif verici. Bu taş yolların bir diğer işlevinin de hayvanların -bahçelere ulaşım genellikle hayvanlarla sağlandığı için- kaymasını önlemesi olduğunu öğreniyoruz.   9-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg

 

10-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg  

Cumalıkızık, Osmanlı Dönemi sivil mimarisini koruyabildiği için sık sık dizi ve film çekimlerine sahne oluyor.

 

Osmanlı Devleti'nin kuruluşunu anlatan Kuruluş filmi, Kınalı Kar dizisi ve bazı sanatçıların klipleri burada çekilmiştir. 

 

Dar sokaktan devam edince sağda belki de köyün bu denli isim yapmasını sağlayan o meşhur dizinin çevrildiği konağı görebilir ve içerisini gezebilirsiniz. Köylüler, gözleme evlerine ve çay bahçelerine "Kınalı Kar" ismini vermiş; müşteri bekliyor.

 

Yola devam ettiğimizde yine sağda Osmanlı Devri'nden kalma tek kubbeli bir hamam ve Kınalı Kar çekim evi ile karşılaşıyoruz.

 

Restorasyon çalışmaları sebebiyle köylüyü mağdur etmemek için yapılan geçici camiyi görüyoruz. Yine sol kolda biraz ileride Etnografya Müzesi yer alıyor ancak vaktimiz yetmediği için ziyarette bulunamadık.

  11-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg

 

Biraz soluklanmak için yol üzerindeki asmalar ve yüksek kestane ağaçların gölgesinde serinliği cezbeden kahveye gidiyoruz. Ortasında içinde alabalıkların olduğu minik havuz ve akan soğuk kaynak suyunu içmemize imkan sağlayan çeşme yer alıyor. Köyün muhtelif yerlerinde içilebilir suyun aktağı çeşmeler de gözümüze çarpıyor.   12-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg

 

13-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg   2000 yılında başlayan restorasyon çalışmaları ile köyün çehresi yenileniyor. Köylülerle konuştuğumuzda bu yeniliğin kimilerinin hoşuna gittiğini kimilerinin de artan turist sayısıyla birlikte bazen mutlu bazen de kalabalıktan kaynaklı huzursuzluğunu öğreniyoruz. Köyün camisinde Bursa Valiliği'nin yürüttüğü restorasyon çalışmaları halen devam ediyor.

 

14-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg  

Yorgunluğumuzu attıktan sonra "Cin Aralığı" olarak adlandırılan -kimilerine göre Dünya'nın en dar sokağı- tek bir insanın geçebileceği darlıktaki bu kısa yolu biraz da kestirme olarak sokaklar arası geçiş için kullanıyoruz.
Köy meydanına doğru yöneliyor; tatlı dilli teyzelerin tezgahlarına doğru gidiyoruz. Yol boyunca yabancı turiste özellikle de Arap gezginlere rastlıyoruz sıklıkla.

 

Köylü kadınların hem üretip hem ticaretini yaptıkları tezgahlarda yer alan dut, ayva, kızılcık, böğürtlen, ahududu, incir ve çilek gibi aklınıza gelebilecek tüm çeşitte reçeller, marmelatlar ve ekmekler beğenimizi topluyor. Bunların yanı sıra evde yolumuzu gözleyenlere minik doğal sabunlar ve hediyelik eşyalar ile bugüne dair anılarımız için magnet almayı unutmuyoruz.

 

Köylülerin ağzından düşüremedikleri "Ahu" Haziran ayı olduğunda görücüye çıkıyormuş ve 1998 yılından bu yana her yıl "Ahududu Şenliği" yapıldığını öğreniyoruz.

 

Köylü kadınların el emeği göz nuru yaptığı dantel, çetik, yazma ve şallar uygun fiyatlarda satışa sunuluyor. Burnumuza nefis kokular geliyor. Yine köy sakinlerinin yapmış oldukları mantı, silor ve erişte öğle menünüzün doyurucu seçimlerinden olabilir.

  16-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg

 

b2ap3_thumbnail_15-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg

 

17-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg   Lezzetli ve ferahlatıcı, az şekerli, hafif buruk kızılcık suyunun tadına bakmak isterseniz bardağını bir-bir buçuk liraya satın almak mümkün. Organik beslenme üzerine bir hafta sonu geçirmek istiyorsanız Cumalıkızık sizin için vazgeçilmez bir rota olacaktır. Bursa'nın nefis kara incirleri ile ve minik kokulu çilekleri ile keyfimizi artırıyoruz.   18-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg

 

Sokaklar boyunca kah yürürken kah alışveriş yaparken sporcu olduğunu düşündüğümüz turistlerle karşılaşıyoruz. Kendilerine sorduğumuz zaman 16 ülkeden sporcunun ağırlandığı "Bursa Open" kapsamında Güneydoğu Avrupa Ülkeleri Oryantiring şampiyonasına geldiklerini öğreniyoruz ve bu organizasyon bizler için ayrı bir gurur kaynağı oluyor.

 

19-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg   Dönüş vaktimiz geldiğinde meşhur Osmanlı ekmek fırınına uğrayıp sıcacık iştah kabartan siparişlerimizi alıyoruz. Mayalı hamur içerisinde bol ceviz, susam ve birkaç baharatla tatlandırılan cevizli lokumlar (cevizli ekmek) kapanın elinde kalıyor. :D   20-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg

 

Burada konaklamak isterseniz pansiyonlarda, ev ortamı sıcaklığında bir konaklama deneyimleyebilirsiniz ya da Bursa şehir merkezindeki geniş otel yelpazesinden yana da tercihinizi kullanabilirsiniz.

 

21-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg   Bu kadar yeme içmenin üzerine bir an acaba iskender yemekten vazgeçsek mi dedik ama bir süre sonra kendimizi Botanik Park'ta şıra ile taçlandırdığımız sıcak tereyağı soslu iskenderlerimizi yerken bulduk. Bursa şehir merkezinde vakit geçirecekler için de Ulu Cami ile tiyatro arasında kalan mavi ahşap kaplamalı Baba İskenderoğlu'nun ilk açmış olduğu dükkan tavsiyemdir. 

 

VE tabiî ki bir de Bursa'nın meşhur kestane şekerini yemeden geri dönmeyin derim:D   22-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg

 

23-bir-osmanli-koyu-izlenimleri-cumalikizik-dilek-turan.jpg  

Son bir hatırlatma daha, eğer ki hazır buralara kadar gelmişken başka neler yapabiliriz derseniz; programınızı Mudanya ve Tirilye ile de zenginleştirebilirsiniz.

Yeni keşiflerde görüşmek üzere.

 

 

 

Moskova'da Bir Latin Gecesi
Yunan Adaları Gezisi
 

Yorum (0)

There are no comments posted here yet

Yorumunuzu bırakın

Posting comment as a guest. Sign up or login to your account.
Ekler (0 / 3)
Share Your Location

Bizi takip edin